Przyjęcie ziemi z remontowanej drogi może sporo kosztować
Przyjmowanie ziemi lub gruzu pochodzących z robót budowlanych może przysporzyć niemałych kłopotów. Aby uniknąć przykrych konsekwencji, warto wiedzieć, co jest dozwolone, a co nie – szczególnie teraz, gdy na terenie powiatu gołdapskiego remontowana jest droga wojewódzka.
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
Zgodnie z ustawą o odpadach, gleba wydobyta w trakcie robót budowlanych i niewykorzystana na cel budowlany na terenie, z którego została wydobyta, jest odpadem – przywiezienie ziemi z budowy lub z innej działki co do zasady jest więc traktowane w przepisach jako magazynowanie lub składowanie odpadów. Prowadzenie zbierania odpadów i prowadzenie przetwarzania odpadów wymaga uzyskania zezwolenia.
Od obowiązku uzyskania zezwolenia na zbieranie odpadów lub przetwarzanie odpadów przepisy przewidują wyjątek dla osób fizycznych i jednostek organizacyjnych niebędących przedsiębiorcami, które wykorzystują określone rodzaje odpadów na potrzeby własne – ale pod pewnymi warunkami. Mogą one poddawać odzyskowi tylko niektóre rodzaje odpadów, za pomocą określonych metod odzysku i w ograniczonej ilości – zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku (Dz. U. z 2016 r. poz. 93). Wykorzystanie odpadów nie może też naruszać przepisów odrębnych.
Obowiązek usunięcia nielegalnie nawiezionych odpadów
Zgodnie z art. 26 ustawy o odpadach, posiadacz odpadów jest obowiązany do niezwłocznego usunięcia odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. W przypadku nieusunięcia odpadów wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji wydawanej z urzędu, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsca nieprzeznaczonego do ich składowania lub magazynowania. Stosownie do treści art. 3 ust. 1 pkt 19 ustawy o odpadach, przez posiadacza odpadów rozumie się wytwórcę odpadów lub osobę fizyczną, osobę prawną oraz jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości prawnej będące w posiadaniu odpadów; domniemywa się, że władający powierzchnią ziemi jest posiadaczem odpadów znajdujących się na nieruchomości.
W konsekwencji obowiązek usunięcia odpadów może zostać nałożony na właściciela lub użytkownika nieruchomości przyjmującego odpady niezgodnie z prawem, i będzie on musiał ponieść, często znaczne, koszty usunięcia zgromadzonej na terenie nieruchomości gleby i ziemi. Ponadto za zbieranie lub przetwarzanie odpadów bez wymaganego zezwolenia, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska (WIOŚ) może wymierzyć karę administracyjną od 1 tys. zł do nawet 1 mln zł.
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
Należy pamiętać również o dodatkowych ograniczeniach wynikających z przepisów ustawy o ochronie przyrody i aktów prawnych poszczególnych form ochrony przyrody.
Gatunki chronione
Przyjmowanie ziemi, zwłaszcza w przypadku zasypywania małych zbiorników wodnych i obszarów podmokłych, może się wiązać ze złamaniem zakazów obowiązujących w stosunku do gatunków chronionych – np. zniszczenie stanowiska roślin chronionych, zniszczenie siedliska płazów itp.
Obszary chronione
Na obszarach chronionych nawiezienie gleby i ziemi na działkę często będzie się też wiązać z naruszeniem przepisów obowiązujących w granicach danej formy ochrony przyrody, np. złamaniem zakazów obowiązujących na terenie parków krajobrazowych i obszarów chronionego krajobrazu. Na obszarze Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej i otuliny nie wolno trwale zniekształcać rzeźby terenu ani zmieniać stosunków wodnych. Niezgodne z prawem jest zasypywanie obszarów podmokłych i zbiorników wodnych, także małych śródpolnych oczek.
Zakazy obowiązujące na terenie Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej i otuliny (Obszaru Chronionego Krajobrazu Puszczy Rominckiej), które najczęściej mogą być naruszane w związku z nawożeniem gleby i ziemi:
– zakaz umyślnego zabijania dziko występujących zwierząt, niszczenia ich nor, legowisk, innych schronień i miejsc rozrodu oraz tarlisk i złożonej ikry, z wyjątkiem amatorskiego połowu ryb oraz wykonywania czynności w ramach racjonalnej gospodarki rolnej, leśnej, rybackiej i łowieckiej;
– zakaz likwidowania i niszczenia zadrzewień śródpolnych, przydrożnych i nadwodnych, jeżeli nie wynikają z potrzeby ochrony przeciwpowodziowej lub zapewnienia bezpieczeństwa ruchu drogowego lub wodnego lub budowy, odbudowy, utrzymania, remontów lub naprawy urządzeń wodnych;
– zakaz wykonywania prac ziemnych trwale zniekształcających rzeźbę terenu, z wyjątkiem prac związanych z zabezpieczeniem przeciwsztormowym, przeciwpowodziowym lub przeciwosuwiskowym lub budową, odbudową, utrzymaniem, remontem lub naprawą urządzeń wodnych;
– zakaz dokonywania zmian stosunków wodnych, jeżeli zmiany te nie służą ochronie przyrody lub racjonalnej gospodarce rolnej, leśnej, wodnej lub rybackiej;
– zakaz likwidowania, zasypywania i przekształcania zbiorników wodnych, starorzeczy oraz obszarów wodno-błotnych;
Na terenach objętych ochroną jako obszar Natura 2000 zabronione jest podejmowania działań mogących znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000, w tym działań mogących pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz gatunków roślin i zwierząt dla których ochrony wyznaczono obszar Natura 2000 lub pogorszyć integralność obszaru Natura 2000 lub jego powiązania z innymi obszarami.
Ponadto zgodnie z art. 118 ustawy o ochronie przyrody na obszarach m.in. parków krajobrazowych, obszarów chronionego krajobrazu i obszarów Natura 2000, prowadzenie działań obejmujących roboty ziemne mogące zmienić warunki wodne lub wodno-glebowe wymaga zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska (RDOŚ).
Przepisy karne
Za umyślne naruszenie zakazów obowiązujących w parkach krajobrazowych, obszarach chronionego krajobrazu, obszarach Natura 2000, oraz zakazów w stosunku do roślin, zwierząt lub grzybów objętych ochroną gatunkową, grozi kara aresztu albo grzywny. Taka sama grozi za prowadzenia działań wymagających zgłoszenia, o którym mowa w art. 118 ustawy o ochronie przyrody bez dokonania takiego zgłoszenia. W przypadku spowodowania znacznych szkód, grozi też kara pozbawienia wolności.
Sąd może też orzec obowiązek przywrócenia stanu poprzedniego, a jeśli obowiązek taki nie byłby wykonalny – nawiązkę do wysokości 10 000 złotych na rzecz organizacji społecznej działającej w zakresie ochrony przyrody lub właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej.
Przed przyjęciem ziemi lub gruzu warto przeanalizować przepisy prawne oraz skonsultować się z odpowiednimi organami, aby nie narazić się na kosztowne konsekwencje.
Pełen wykaz zakazów obowiązujących na terenie Parku Krajobrazowego Puszczy Rominckiej i OCHK Puszczy Rominckiej znajduje się w aktach prawnych poszczególnych obszarów chronionych:
Park Krajobrazowy Puszczy Rominckiej:
OCHK Puszczy Rominckiej:
Inne akty prawne:
Ustawa z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=wdu20040920880
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20230001587
Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 10 listopada 2015 r. w sprawie listy rodzajów odpadów, które osoby fizyczne lub jednostki organizacyjne niebędące przedsiębiorcami mogą poddawać odzyskowi na potrzeby własne, oraz dopuszczalnych metod ich odzysku
https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/DocDetails.xsp?id=WDU20160000093
